Cecil Taylor jest postacią jedyną i niepowtarzalną. Tak naprawdę, jego gra niewiele się zmieniła od czasów, gdy na początku lat 60. nagrywał z Jimmy'm Lyonsem i Sunny'm Murrayem, a mimo to nikt nie potrafi rozgryźć tajemnicy tej muzyki. Wielu naśladowców zaczerpnęło pojedyncze elementy, z których składa się ta niezwykła mikstura. Niektórzy przejęli perkusyjność gry, grę klasterami, odważne harmonie, swobodne, niepohamowane improwizacje, przypominające literacki strumień świadomości. Jednak pośród wszystkich swoich epigonów autor "Unit Structures" pozostał niedostępny, jak szklana góra.

Lata 80. to okres bardzo szczęśliwy dla Taylora. Uwielbienie, którym od dawna był darzony w Europie, znalazło wyraz w serii zorganizowanych dla niego festiwali. W pamięci pozostały zwłaszcza: "Workshop Freie Music" z 1986 r., "Cecil Taylor In Berlin '88", oraz "Total Taylor Total" z roku 1990. Podczas ostatniej z tych imprez zarejestrowano materiał, który stał się podstawą płyty "Nailed".

Z Brytyjczykami Barry'm Guyem i Tony'm Oxleyem Taylor zarejestrował niespełna rok wcześniej znakomity koncert "Looking (Berlin Version)". Teraz do tego grona zasłużonych dla europejskiej awangardy muzyków dołączył inny Brytyjczyk Evan Parker. Udział Parkera, który, nie tylko moim zdaniem, jest najbardziej twórczym saksofonistą po Coltranie, przeniósł muzykę tria w zupełnie nowy wymiar. Podstawowym zagadnieniem nie było już tylko stworzenie rytmicznego uzupełnienia dla skłębionych, gęstych fraz lidera, ale również znalezienie miejsca dla solowego instrumentu jakim jest saksofon. W rękach Parkera ten instrument staje się absolutnie samowystarczalny. Słuchając kotłujących, przenikających się linii, jakie prowadził na swoich solowych występach, miałem niejednokrotnie wrażenie, że gdyby dodać do tego coś jeszcze, to muzyka zamieniłaby się w totalny chaos.

Jednak Taylor wiedział co robi. Evan Parker znalazł swoją receptę na współistnienie z zaborczymi frazami ekscentryka z Long Island. Nie tylko nie przeszkadza, ale wspólnie z resztą muzyków buduje swobodną narrację. Muzyka osiąga momentami niezwykłą intensywność. Obcowanie ze sztuką Taylora jest wręcz fizycznym doświadczeniem. Abstrahując od całego bagażu tradycji, z której te dźwięki się wywodzą, od bogatych, intelektualnych koneksji, zawsze po dłuższym czasie spędzonym z tą muzyką mam uczucie niezwykłej lekkości. Jakbym doznał swoistego katharsis i został oczyszczony. Nie jest to muzyka łatwa, to sztuka w czystej postaci, wolna od jakichkolwiek doraźnych celów i bezkompromisowa. Dziś, gdy wszędzie otacza nas fałsz, jest jak słowo ascety, które wskazuje nam prawdę.

Marek Romański, Jazz Forum

Brytyjska szkoła improwizatorów-abstrakcjonistów połączona z totalną pianistyką Taylora.

We wkładce można przeczytać m.in. jak Evan Parker twierdzi, że przełomowym momentem w jego życiu było zetknięcie z muzyką tria Cecila Taylora (Taylor, Lyons, Murray) podczas wakacji w NYC 1962 roku. Tutaj więc osobiście z mistrzem, zresztą nie po raz pierwszy, tworzy formę i wypełnia ją treścią w jednolitym akcie twórczym. Muzyka nabiera charakteru obrzędu, rytuału pierwotnego, jej obłędna intensywność przyprawia o zawrót głowy w dosłownym znaczeniu.

Muzycy grają tak, jakby po nich miało już nie być w ogóle muzyki. Taylor i Parker epatują solowymi popisami, aczkolwiek Taylor nie ustaje nawet na moment, w jego przypadku można mówić raczej o falowaniu intensyfikacji dźwięku. Parker do swej niepowtarzalnej techniki wprowadza szorstkie, wibrujące tony, jakby ukłon dla wielkiej tradycji freejazzowego tenoru lat 60. Podziwiam Oxleya, to on sprawia, że frenetyczne napięcie utrzymuje się przez cały czas trwania muzycznej akcji.

Płytę mam na półce od dwóch lat, ale każdorazowe sięgnięcie po nią jest jak skok w ogień.
 
wsz66, 12 lutego 2003